Chapter 4 ဆိုတာ သုတေသနကနေ ရလာတဲ့ အချက်အလက်တွေကို ဇာတ်လမ်းပြောသလို ပြန်ပြောပြတဲ့ အခန်းဖြစ်ပါတယ်။ ဘာတွေတွေ့ခဲ့လဲ၊ အဲဒီတွေ့ရှိချက်တွေက ဘာကိုဆိုလိုလဲဆိုတာကို ရှင်းပြရမှာပါ။ ဒီအခန်းက သိပ်အရေးကြီးပါတယ်။ ဘာလို့လဲဆိုတော့ သုတေသနကနေ ဘာတွေ သင်ယူခဲ့ရလဲဆိုတာကို တခြားသူတွေကို သိစေနိုင်လို့ပါ။
၁။ နိဒါန်း (Introduction)
ဒီအခန်းက ဘာအကြောင်းလဲဆိုတာကို အရင်ဆုံးပြောပြရပါမယ်။ “ဒီအခန်းမှာ ငါတို့ သုတေသနကရလာတဲ့ ရလဒ်တွေကို တင်ပြမယ်” ဆိုတဲ့သဘောမျိုးပေါ့။ နောက်ပြီး သုတေသနရဲ့ ရည်ရွယ်ချက်ကို ပြန်ပြောပြပြီး ဘာတွေကို တွေ့ခဲ့လဲဆိုတာကို အကြမ်းဖျင်း ပြောပြရပါမယ်။
– ဥပမာ: “ဒီအခန်းမှာ ကျမတို့ရဲ့ သုတေသနကနေ ရလာတဲ့ ရလဒ်တွေကို အသေးစိတ် တင်ပြသွားပါမယ်။ စစ်တမ်းတွေကနေ ဘာတွေရခဲ့လဲ၊ အင်တာဗျူးတွေမှာ ဘာတွေပြောခဲ့လဲ၊ နောက်ပြီး အဲဒီရလဒ်တွေက ကျမတို့ရဲ့ သုတေသနမေးခွန်းတွေကို ဘယ်လို ဖြေပေးနိုင်လဲဆိုတာကို ဆွေးနွေးသွားပါမယ်” ဆိုပြီး ရေးလို့ရပါတယ်။
၂။ ပါဝင်သူတွေရဲ့ အချက်အလက် (Demographic Information of Participants)
သုတေသနမှာ ပါဝင်တဲ့သူတွေက ဘယ်လိုလူမျိုးတွေလဲဆိုတာကို ပြောပြရပါမယ်။ သူတို့ရဲ့ အသက်၊ ကျား/မ၊ ဘယ်ကလာလဲ၊ ဘာတွေလုပ်နေလဲဆိုတာကို ဇယားတွေနဲ့ ရှင်းပြပါ။ ဒါက ရလဒ်တွေကို ဘယ်သူတွေကနေ ရခဲ့လဲဆိုတာကို တခြားသူတွေ သိအောင်လုပ်တာပါပဲ။
– ဥပမာ: “ကျမတို့ရဲ့ သုတေသနမှာ လူပေါင်း ၁၀၀ ပါဝင်ခဲ့ပါတယ်။ သူတို့ထဲက ၆၀% က အမျိုးသမီးတွေဖြစ်ပြီး ၄၀% က အမျိုးသားတွေပါ။ အသက်တွေကတော့ ၁၈ နှစ်ကနေ ၂၅ နှစ်ကြားထဲမှာ ရှိပါတယ်။ သူတို့တွေကတော့ တက္ကသိုလ်ကျောင်းသားတွေ ဖြစ်ကြပါတယ်” ဆိုပြီး ရေးလို့ရပါတယ်။ ပြီးတော့ ဒီအချက်အလက်တွေကို ဇယားနဲ့ ဖော်ပြပေးရင် ပိုပြီးရှင်းလင်းပါတယ်။
၃။ သုတေသနမေးခွန်းတွေအလိုက် ရလဒ်တွေ (Results by Research Questions)
ဒါကတော့ အဓိကပါပဲ။ သုတေသနမေးခွန်းတစ်ခုချင်းစီအတွက် ရလာတဲ့ ရလဒ်တွေကို အသေးစိတ် ရှင်းပြရပါမယ်။ ရလဒ်တွေကို တင်ပြတဲ့အခါမှာ ဇယားတွေ၊ ပုံတွေ၊ စာရင်းအင်းဆိုင်ရာ အချက်အလက်တွေ (ဥပမာ- ရာခိုင်နှုန်း၊ ပျမ်းမျှ) တွေကို သုံးနိုင်ပါတယ်။ အရည်အသွေးပိုင်းဆိုင်ရာ အချက်အလက်တွေ (ဥပမာ- အင်တာဗျူးတွေက ကောက်နှုတ်ချက်တွေ) ကိုလည်း ထည့်သုံးလို့ရပါတယ်။
– ဥပမာ: “ပထမမေးခွန်းက ‘လေ့ကျင့်ခန်းလုပ်တာက ကျောင်းသားတွေရဲ့ စိတ်ဖိစီးမှုကို လျော့ကျစေသလား’ ဆိုတာပါ။ ရလဒ်တွေအရ လေ့ကျင့်ခန်းလုပ်တဲ့ ကျောင်းသားတွေက မလုပ်တဲ့သူတွေထက် စိတ်ဖိစီးမှု ပိုနည်းတာကို တွေ့ရပါတယ်။ ဒါကို ဇယား (၁) မှာ အသေးစိတ် ကြည့်နိုင်ပါတယ်” ဆိုပြီး ရေးလို့ရတယ်။ နောက်ပြီး အင်တာဗျူးတွေမှာ လူတွေက ဘာတွေပြောလဲဆိုတာကိုလည်း ထည့်ရေးလို့ရတယ်။ ဥပမာ “အင်တာဗျူးဖြေတဲ့ မောင်မောင်က ‘လေ့ကျင့်ခန်းလုပ်ပြီးတဲ့အချိန်မှာ စိတ်ထဲ ပေါ့ပါးသွားသလို ခံစားရတယ်’ လို့ ပြောပါတယ်” ဆိုပြီး ရေးလို့ရပါတယ်။
၄။ နောက်ထပ်တွေ့ရှိချက်တွေ (Additional Findings)
– ဘာရေးရမလဲ: တခါတလေ မမျှော်လင့်ထားတဲ့ ဒါမှမဟုတ် အရမ်းစိတ်ဝင်စားဖို့ကောင်းတဲ့ တခြားအချက်အလက်တွေကို တွေ့နိုင်ပါတယ်။ အဲဒါတွေကိုလည်း ဒီအပိုင်းမှာ ထည့်ရေးလို့ရပါတယ်။
– ဥပမာ: “လေ့လာမှုအတွင်းမှာ ကျတော်တို့ မမျှော်လင့်ထားတဲ့ တွေ့ရှိချက်တစ်ခုကတော့ ကျောင်းသားအများစုဟာ အားကစားရုံကို သွားဖို့ အချိန်မရှိဘူးလို့ ပြောကြတာပါပဲ။ ဒါက နောက်ပိုင်း သုတေသနတွေမှာ ထပ်ပြီးလေ့လာသင့်တဲ့ အကြောင်းအရာတစ်ခု ဖြစ်ပါတယ်” ဆိုပြီး ရေးလို့ရတယ်။
၅။ Analytical Method
Analytical Method တွေကို Descriptive Method ပြီးမှ ရေးရပါမယ်၊ Association နဲ့ Relationship တွေကို ရှာဖွေပြမယ်ဆိုရင် အောက်ပါအတိုင်း ရေးသားတင်ပြနိုင်ပါတယ်။
Analytical Method တွေကို ဘာကြောင့်သုံးရလဲ၊ ဘာတွေကို ရှာဖွေဖို့ ရည်ရွယ်လဲဆိုတာကို အရင်မိတ်ဆက်ရပါမယ်။
– ဥပမာ: “ယခင်အခန်းတွင် သုတေသနမှရရှိသော အချက်အလက်များကို အသေးစိတ်ဖော်ပြခဲ့ပြီးဖြစ်သည်။ ဤအခန်းတွင် ထိုအချက်အလက်များအကြား ဆက်စပ်မှုများ (Associations) နှင့် ပတ်သက်မှုများ (Relationships) ကို ရှာဖွေရန်အတွက် ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာသည့် နည်းလမ်းများကို အသုံးပြုသွားမည်ဖြစ်ပါသည်။ ဤသို့ ဆက်စပ်မှုများကို ရှာဖွေခြင်းအားဖြင့် သုတေသနမေးခွန်းများကို ပိုမိုတိကျစွာ ဖြေကြားနိုင်မည်ဖြစ်ပါသည်။”
Analytical Method တွေကို သုံးပြီး ဆက်စပ်မှုတွေကို ရှာဖွေမလဲဆိုတာကို ရှင်းပြရပါမယ်။ သုံးတဲ့ Method တစ်ခုချင်းစီကို ဘာကြောင့်ရွေးချယ်ခဲ့တာလဲဆိုတာကိုလည်း ထည့်ရေးပြရပါမယ်။
– ဥပမာ: “ဆက်စပ်မှုများကို ရှာဖွေရန်အတွက် Pearson correlation coefficient, t-tests, နှင့် regression analysis စသည့် နည်းလမ်းများကို အသုံးပြုခဲ့ပါသည်။ Pearson correlation coefficient ကို variable နှစ်ခုကြားက linear relationship ကို တိုင်းတာရန်အတွက် အသုံးပြုခဲ့ပါသည်။ T-tests ကို အုပ်စုနှစ်ခုကြား ခြားနားမှုရှိမရှိ စစ်ဆေးရန်အတွက် အသုံးပြုခဲ့ပါသည်။ Regression analysis ကို variable တစ်ခု (independent variable) က အခြား variable တစ်ခု (dependent variable) ကို ဘယ်လိုသက်ရောက်မှုရှိလဲဆိုတာကို လေ့လာရန်အတွက် အသုံးပြုခဲ့ပါသည်။”
Results (ရလဒ်များ)များကို ဖော်ပြရပါမယ်။
Analytical Method တွေကို သုံးပြီးရလာတဲ့ ရလဒ်တွေကို တင်ပြရပါမယ်။ ဇယားတွေ၊ ပုံတွေနဲ့ ရလဒ်တွေကို ရှင်းပြရပါမယ်။
ဥပမာ: “လေ့ကျင့်ခန်းလုပ်ခြင်းနှင့် စိတ်ကျန်းမာရေးအကြား ဆက်စပ်မှုကို တိုင်းတာရာတွင် Pearson correlation coefficient (r = .45, p < .05) ကို တွေ့ရှိခဲ့ပါသည်။ ယင်းမှာ လေ့ကျင့်ခန်းလုပ်ခြင်းနှင့် စိတ်ကျန်းမာရေးကောင်းမွန်ခြင်းတို့ အကြား အပြုသဘောဆောင်သော ဆက်စပ်မှုရှိကြောင်း ညွှန်ပြနေပါသည်။”
“အမျိုးသားများနှင့် အမျိုးသမီးများအကြား စိတ်ဖိစီးမှုအဆင့်တွင် သိသာထင်ရှားသော ခြားနားမှုကို t-test တွင် တွေ့ရှိရပါသည် (t = 2.5, p < .05)။ အမျိုးသားများထက် အမျိုးသမီးများတွင် စိတ်ဖိစီးမှုအဆင့် မြင့်မားကြောင်း တွေ့ရှိရပါသည်။”
– “ဝင်ငွေသည် ပျော်ရွှင်မှုအပေါ် သက်ရောက်မှုရှိမရှိ လေ့လာရာတွင် regression analysis ကို အသုံးပြုခဲ့သည်။ ရလဒ်များအရ ဝင်ငွေမြင့်မားခြင်းသည် ပျော်ရွှင်မှုနှင့် ဆက်စပ်မှုရှိကြောင်း တွေ့ရှိရသည် (β = .30, p < .05)။”
Interpretation (အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ဆိုချက်)
ရလဒ်တွေက ဘာကိုဆိုလိုလဲဆိုတာကို ရှင်းပြရပါမယ်။ အဲဒီဆက်စပ်မှုတွေက သုတေသနမေးခွန်းတွေကို ဘယ်လို ဖြေကြားပေးနိုင်လဲဆိုတာကို ဆွေးနွေးရပါမယ်။
– ဥပမာ: “လေ့ကျင့်ခန်းလုပ်ခြင်းနှင့် စိတ်ကျန်းမာရေးအကြား အပြုသဘောဆောင်သော ဆက်စပ်မှုရှိခြင်းကို တွေ့ရှိရခြင်းမှာ လေ့ကျင့်ခန်းသည် စိတ်ကျန်းမာရေးကို တိုးတက်ကောင်းမွန်စေနိုင်ကြောင်း အထောက်အထားပေးပါသည်။
အမျိုးသမီးများတွင် စိတ်ဖိစီးမှုအဆင့် မြင့်မားခြင်းကို တွေ့ရှိရခြင်းမှာ အမျိုးသမီးများသည် အမျိုးသားများထက် ပိုမိုသော ဖိအားများနှင့် ရင်ဆိုင်ရနိုင်ကြောင်း ညွှန်ပြပါသည်။”
Limitations (အားနည်းချက်များ)
ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာမှုမှာ ဘာအားနည်းချက်တွေရှိလဲဆိုတာကို ပြောပြရပါမယ်။ ဥပမာ – နည်းလမ်းတစ်ခုခုကို သုံးလို့မရတာ၊ ဒေတာအကန့်အသတ်ရှိတာ စတာတွေပေါ့။
– ဥပမာ: “ဤခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာမှုတွင် အကန့်အသတ်များရှိပါသည်။ ပထမအချက်အနေဖြင့် ဤသုတေသနသည် ဆက်စပ်မှုကိုသာ လေ့လာခြင်းဖြစ်ပြီး အကြောင်းအကျိုးဆက်စပ်မှုကို မဖော်ပြနိုင်ပါ။ ဒုတိယအချက်အနေဖြင့် sample size သေးငယ်ခြင်းကြောင့် ယေဘုယျပြုရန် ခက်ခဲပါသည်။”
၇။ အဓိကအချက်တွေ အကျဉ်းချုပ် (Summary of Key Findings)
ဒီအပိုင်းမှာ ရလဒ်တွေကို အကျဉ်းချုပ်ပြီး ပြန်ပြောပြရပါမယ်။ ဘာတွေ အဓိကတွေ့ခဲ့လဲ၊ အဲဒီအချက်တွေက ဘာကို ဆိုလိုလဲဆိုတာကို ရှင်းပြရပါမယ်။ ဒါက သုတေသနတစ်ခုလုံးရဲ့ အနှစ်ချုပ်လို့ ပြောလို့ရပါတယ်။
– ဥပမာ: “အချုပ်အားဖြင့် ကျွန်တော်တို့ရဲ့ သုတေသနက လေ့ကျင့်ခန်းလုပ်တာက ကျောင်းသားတွေရဲ့ စိတ်ဖိစီးမှုကို လျော့ကျစေနိုင်တယ်ဆိုတာကို တွေ့ရှိခဲ့ပါတယ်။ ဒါ့အပြင် အချိန်မရှိတာက ကျောင်းသားတွေ လေ့ကျင့်ခန်း မလုပ်ဖြစ်ရတဲ့ အဓိကအကြောင်းအရင်းတစ်ခု ဖြစ်တယ်ဆိုတာကိုလည်း သိခဲ့ရပါတယ်” ဆိုပြီး ရေးလို့ရပါတယ်။
Chapter 4 က သုတေသနရဲ့ အဓိကအကျဆုံး အခန်းဆိုတော့ အချိန်ယူပြီး သေချာရေးရပါမယ်။ ဇာတ်လမ်းတစ်ပုဒ်ပြောပြသလို ရေးပြီး တွေ့ရှိချက်တွေကို တခြားသူတွေ နားလည်အောင် ကြိုးစားရပါမယ်။ ဒါဆိုရင် သုတေသနက တန်ဖိုးရှိတဲ့ အထောက်အထားတစ်ခု ဖြစ်လာမှာပါ။
နပေတိုး
Discover more from naywinaung
Subscribe to get the latest posts sent to your email.