Six_Sigma

#Six_Sigma
ဒီတစ်ခါ ညွှန်းချင်တဲ့စာအုပ်ကတော့ “Lean Six Sigma for the Healthcare Practice: A Pocket Guide” ဖြစ်ပြီး၊ Dr. Roderick A. Munro က ၂၀၀၉ ခုနှစ်မှာ ရေးသားထုတ်ဝေခဲ့တာပါ။ စာအုပ်ရဲ့ အဓိကရည်ရွယ်ချက်ကတော့ ကျန်းမာရေးစောင့်ရှောက်မှု လုပ်ငန်းစဉ်တွေကို စဉ်ဆက်မပြတ် တိုးတက်စေဖို့ (continual improvement) ပဲ ဖြစ်ပါတယ်။ ဒီစာအုပ်ထဲမှာပါတဲ့ နည်းလမ်းတွေ၊ ကိရိယာတွေဟာ အလုပ်ပိနေတဲ့၊ စိတ်ဖိစီးမှုများနေတဲ့ ကျန်းမာရေးစောင့်ရှောက်မှု ပညာရှင်များ (healthcare professionals) အတွက် အထောက်အကူဖြစ်စေဖို့ ရည်ရွယ်ပါတယ်။

ဒီစာအုပ်ဟာ ကျန်းမာရေးစောင့်ရှောက်မှုမှာ အရည်အသွေး (quality of care and services) ကို ဘယ်လို တိုးတက်အောင် လုပ်ဆောင်မလဲဆိုတာကို အဓိကထားပါတယ်။ ဒီ Pocket Guide ရဲ့ ရည်ရွယ်ချက်ကတော့ လုပ်ငန်းစဉ်တိုးတက်ရေး (process improvement) ဆိုင်ရာ ခေါင်းစဉ်တွေအတွက် အခြေခံကျတဲ့၊ လွယ်ကူတဲ့၊ လက်တလော ကိုးကားချက်ဖြစ်စေဖို့ပါပဲ။ လုပ်ငန်းခွင်ထဲက လူတိုင်း၊ သန့်ရှင်းရေးလုပ်သူကနေ ဆေးရုံအုပ်ကြီးအထိ ဒီစာအုပ်ထဲက အခြေခံအချက်အလက်တွေကို သိထားသင့်တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။

အဓိက အခန်းများ (Major Sections)

The DMAIC Matrix Guide

ဒီအပိုင်းမှာ DMAIC Model (Define, Measure, Analyze, Improve, Control) ရဲ့ အဆင့်တစ်ခုချင်းစီမှာ ဘယ်ကိရိယာတွေကို အသင့်တော်ဆုံး အသုံးပြုနိုင်လဲဆိုတာကို ဇယားနဲ့ လမ်းညွှန်ပြထားပါတယ်။ ဥပမာ- Benchmarking ကို Measure (M) နဲ့ Analyze (A) အဆင့်တွေမှာ သုံးဖို့ အကြံပြုထားပြီး၊ Histogram ကိုတော့ Measure (M) အဆင့်မှာ သုံးပါတယ်။

What Is Lean Six Sigma?

Lean Six Sigma ဆိုတာ ဘာလဲ ဆိုတာကို ဒီအခန်းမှာ ရှင်းပြထားပါတယ်။  စဉ်ဆက်မပြတ် တိုးတက်မှု (continual improvement) အတွက် နည်းဗျူဟာပိုင်းဆိုင်ရာ ချိန်ညှိမှု၊ သင်ယူမှုနဲ့ ယဉ်ကျေးမှုဆိုင်ရာ အပြောင်းအလဲတွေကို အသုံးပြုတဲ့ စနစ်တစ်ခုပါ။
Lean Practice ရဲ့ အဓိက အချက်ကတော့ အလေအလွင့်တွေကို ဖယ်ရှားပစ်ခြင်း (elimination of waste) ဖြစ်ပါတယ်။
Lean Six Sigma for Healthcare ဟာ ကျန်းမာရေးစောင့်ရှောက်မှုလုပ်ငန်းမှာ အလေအလွင့်တွေ ဖယ်ရှားဖို့ အတွက် စဉ်ဆက်မပြတ် တိုးတက်ရေး နည်းလမ်းတွေကို အသုံးပြုတာလို့ သတ်မှတ်နိုင်ပါတယ်။ အလေအလွင့်ဆိုတာ ဝန်ထမ်း ဒါမှမဟုတ် လူနာတွေကို ဖိစီးစေတဲ့၊ အချိန်ကုန်စေတဲ့၊ အကျိုးမရှိဘဲ စောင့်ဆိုင်းနေရတဲ့ ကိစ္စမှန်သမျှပါပဲ။

Your Role in Lean Six Sigma

Lean Six Sigma ရဲ့ အဓိက ပြောင်းလဲမှုကတော့ လူတိုင်းဟာ ပြဿနာဖြေရှင်းရေး လုပ်ငန်းတွေမှာ ပိုပြီး ပါဝင်လာရမယ် ဆိုတဲ့ အချက်ပါ။ ဒီအပိုင်းမှာ စာရင်းဇယားတွေထက် Run Chart လို ဂရပ်ဖ်ပုံစံမျိုးနဲ့ အချက်အလက်တွေကို ကြည့်ခြင်းအားဖြင့် ပိုမို ထိုးထွင်းသိမြင်မှု ရရှိနိုင်ပုံကို ရှင်းပြထားပါတယ်။ DMAIC model ကို လိုက်နာခြင်းအားဖြင့် လုပ်ငန်းစဉ်တွေကို ပိုမို လျင်မြန်စွာ တိုးတက်အောင် လုပ်နိုင်ပါတယ်။

What Is Variation?

ကွဲပြားမှု (Variation) ရဲ့ အခြေခံမူကို ရှင်းပြထားပါတယ်။ အရာနှစ်ခုဟာ ဘယ်တော့မှ အတိအကျတူညီခြင်း မရှိဘူးလို့ ဆိုပါတယ်။ ကျန်းမာရေးစောင့်ရှောက်မှုမှာလည်း လုပ်ထုံးလုပ်နည်းများ ရှိပေမဲ့ တစ်ဦးချင်း နှစ်သက်မှု သို့မဟုတ် အသေးစား ပြောင်းလဲမှုတွေက ရလဒ် (output) ကို ပြောင်းလဲစေနိုင်ပါတယ်။ ဒါကို Y = f(x) (Effect is a Function of Causes) လို့ ခေါ်တဲ့ ဖော်မြူလာနဲ့ ဖော်ပြပါတယ်။
ဒီအခန်းမှာ Taguchi loss function model ကို မိတ်ဆက်ထားပါတယ်။ ဝန်ဆောင်မှု (သို့) လုပ်ငန်းစဉ်ဟာ သတ်မှတ်ချက်အတိုင်း လုပ်ဆောင်ခြင်းထက် ပစ်မှတ်တန်ဖိုး (target value) ရဲ့ အလယ်ဗဟိုကို ရောက်ရှိဖို့ ပိုအရေးကြီးကြောင်း၊ ပစ်မှတ်နဲ့ ဝေးကွာလေလေ လူနာ/ဖောက်သည်အတွက် ကုန်ကျစရိတ် (Loss) တိုးလာလေလေ ဖြစ်ကြောင်း ရှင်းပြထားပါတယ်။

The DMAIC Model

DMAIC model ရဲ့ အဆင့်တွေကို အသေးစိတ် ရှင်းပြပြီး၊ အဆင့်တစ်ခုချင်းစီရဲ့ ရည်ရွယ်ချက်ကို ဖော်ပြထားပါတယ်။
Define: ဖောက်သည် မကျေနပ်မှုကို ဖြစ်စေတဲ့ ပြဿနာကို သတ်မှတ်ပါတယ်။
Measure: လုပ်ငန်းစဉ်မှ အချက်အလက်များကို စုဆောင်းပါတယ်။
Analyze: လုပ်ငန်းစဉ်နှင့် အချက်အလက်များကို လေ့လာဆန်းစစ်ပါတယ်။
Improve: အချက်အလက်ပေါ် မူတည်ပြီး လုပ်ငန်းစဉ်ကို ပြောင်းလဲတိုးတက်စေပါတယ်။
Control: တိုးတက်မှုများ တည်မြဲစေရန် စနစ်ကို စောင့်ကြည့်ပါတယ်။
ဒီအခန်းမှာ DMAIC ရဲ့ အဆင့်တစ်ခုစီအတွက် အသုံးပြုတဲ့ ကိရိယာများစာရင်း ကို အသေးစိတ် ဖော်ပြပေးထားပါတယ်။

Teams

အဖွဲ့ (Team) နဲ့ အုပ်စု (Group) ရဲ့ ကွာခြားချက်ကို အရင်ဆုံး သိဖို့ လိုပါတယ်။ အဖွဲ့ဆိုတာက သီးခြားရည်ရွယ်ချက်အတွက် စုစည်းထားတာပါ။ အဖွဲ့တစ်ဖွဲ့ ဖွဲ့စည်းပြီး အလုပ်စလုပ်နိုင်ဖို့အတွက် MCG (Members, Control, Goals) သို့မဟုတ် SGRPI (Systems, Goals, Roles, Procedures, Interpersonal Relationships) လို စံနှုန်းတွေကို သုံးနိုင်ပါတယ်။
အဖွဲ့များ ဖွဲ့စည်းရာတွင် ဖြတ်သန်းရသော အဆင့် ၅ ဆင့် (Forming, Storming, Norming, Performing, and Ending) ရှိကြောင်း ရှင်းပြထားပါတယ်။
အဖွဲ့အမျိုးအစားများမှာ Cross-functional team, Improvement team, Self-directed team, Quality circle, and Project team တို့ ပါဝင်ပါတယ်။
The Lean Six Sigma Road Map for the Practice
Lean Six Sigma ခရီးစဉ်အတွက် အကြံပြုထားတဲ့ အဆင့် ၁၂ ဆင့်ပါ လမ်းပြမြေပုံ ကို ဖော်ပြထားပါတယ်။ ဥပမာအားဖြင့်- လက်ရှိလုပ်ငန်းစဉ်ရဲ့ Flowchart ရေးဆွဲခြင်း၊ ကွဲပြားမှုကို လျှော့ချရန် လုပ်ငန်းစဉ်ကို စံသတ်မှတ်ခြင်း၊ PDSA model ကို အသုံးပြုပြီး တိုးတက်မှုတွေ လုပ်ဆောင်ခြင်း၊ စဉ်ဆက်မပြတ် တိုးတက်မှုအတွက် PDSA/SDCA ကို ထပ်ခါတလဲလဲ လုပ်ဆောင်ခြင်း စတာတွေ ပါဝင်ပါတယ်။

Summary

အနှစ်ချုပ်အနေနဲ့ ဒီစာအုပ်ဟာ စဉ်ဆက်မပြတ် တိုးတက်ရေး ခရီးစဉ်အတွက် လမ်းညွှန်ဖြစ်ပြီး၊ ဖောက်သည်တွေကို ကျေနပ်စေဖို့ လုပ်ထုံးလုပ်နည်းတွေကို တိုးတက်အောင် လုပ်ဆောင်ဖို့ ရည်ရွယ်ပါတယ်။ အဓိက အကြံပြုချက်တွေထဲမှာ နည်းလမ်းတွေ ရှုပ်ထွေးလွန်းရင် ရိုးရှင်းအောင် ပြန်လုပ်ဖို့၊ လူနာတွေကို အချိန်ကြာကြာ စောင့်ခိုင်းတာဟာ အလေအလွင့် (waste) ဖြစ်ကြောင်း၊ KISS principle (Keep It Simple) ကို အသုံးပြုဖို့ နဲ့ ဘယ်တော့မှ လက်မလျှော့ဖို့ (Never give up!) တို့ ပါဝင်ပါတယ်။

ကိရိယာများ (Tools)

ဒီစာအုပ်မှာ Lean Six Sigma မှာ အသုံးပြုတဲ့ ကိရိယာပေါင်းများစွာကို အခန်းတစ်ခုစီအနေနဲ့ အကျဉ်းချုပ် ရှင်းပြပေးထားပါတယ်။ ဥပမာအားဖြင့်-
7S (Sort, Set in Order, Shine, Standardize, Sustain, Safety, Oversight): ဒီကိရိယာက အလုပ်နေရာကို သန့်ရှင်း၊ စနစ်ကျပြီး ဘေးကင်းစေဖို့ အသုံးပြုတဲ့ ဂျပန် အရည်အသွေး စစ်ဆေးရေး နည်းလမ်းပါ။
Cause-and-Effect Diagram (Fishbone Diagram): ပြဿနာတစ်ခု (Effect) ရဲ့ အကြောင်းရင်း (Cause) တွေကို အမြင်အားဖြင့် ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာဖို့ ကူညီပေးတဲ့ ကိရိယာပါ။
Flowchart (Process Map): လုပ်ငန်းစဉ်တစ်ခုရဲ့ အဆင့်တွေကို ပုံနဲ့ပြတဲ့ နည်းလမ်းဖြစ်ပြီး၊ “ခင်ဗျား ဘာဖြစ်နေတယ်လို့ ထင်လဲ”၊ “အမှန်တကယ် ဘာဖြစ်နေလဲ”၊ “ဘာဖြစ်စေချင်လဲ” ဆိုတဲ့ ပုံစံသုံးမျိုး ရေးဆွဲနိုင်ပါတယ်။
Failure Mode and Effects Analysis (FMEA): လုပ်ငန်းစဉ်တစ်ခုမှာ ပျက်ကွက်မှု (failure) ဖြစ်နိုင်ခြေ ဘယ်လောက်ရှိတယ်၊ ဘယ်လို သက်ရောက်မှုတွေ ရှိနိုင်တယ်ဆိုတာကို ကြိုတင်ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာပြီး Risk Priority Number (RPN) ကို တွက်ချက်ဖို့ အသုံးပြုပါတယ်။
Kanban: ပစ္စည်း၊ လူ၊ သတင်းအချက်အလက်တွေ လုပ်ငန်းစဉ်ထဲကို ချောမွေ့စွာ စီးဆင်းနိုင်ဖို့ အချက်ပြတဲ့ စနစ်ပါ။ လူနာတွေကို အချိန်ကြာကြာ စောင့်ခိုင်းတာမျိုးက အလေအလွင့် ဖြစ်တဲ့အတွက် ယင်းကို လျှော့ချဖို့ ဒီစနစ်ကို သုံးပါတယ်။
Mistake-Proofing (Poka-Yoke): အမှားအယွင်းမဖြစ်အောင် သေချာစေဖို့၊ ဒါမှမဟုတ် အမှားဖြစ်တာနဲ့ ချက်ချင်း သိသာထင်ရှားအောင် လုပ်ဆောင်တဲ့ နည်းလမ်းပါ။
Process Behavior Charts (Statistical Process Control): လုပ်ငန်းစဉ်ရဲ့ ကွဲပြားမှု ပုံစံကို အချိန်နဲ့အမျှ ပုံနဲ့ပြပြီး စနစ်တစ်ခု တည်ငြိမ်မှု ရှိမရှိ စောင့်ကြည့်ဖို့ အသုံးပြုပါတယ်။
ဒီ Pocket Guide ဟာ ကျန်းမာရေးစောင့်ရှောက်မှုနယ်ပယ်မှာ အရည်အသွေးနဲ့ လုပ်ငန်းခွင် ထိရောက်မှုကို တိုးတက်စေဖို့အတွက် လိုအပ်တဲ့ Lean Six Sigma ကိရိယာတွေရဲ့ အနှစ်ချုပ်တွေကို စနစ်တကျ ပြန်လည်သုံးသပ်ဖို့ အကောင်းဆုံး လမ်းညွှန်တစ်ခု ဖြစ်ပါတယ်ခင်ဗျာ။

နပေတိုး
M.Med.Sc (HA&HM)